Metabolomic profiling in phenylketonuria: a systematic review of human studies


Por: Gonzalez-Rodriguez A, Urpi-Sarda M, Barrau-Martinez B, Campins-Machado FM, Bakkali-Aissaoui H, Pané A, Moreno PJ, Ortega E, Garcia-Villoria J, Ormazabal-Herrero A, Garcia-Arenas D, Junqué C, Garrabou G and Llorach R

Publicada: 7 mar 2026 Ahead of Print: 7 mar 2026
Resumen:
BackgroundPhenylketonuria (PKU) is a rare metabolic disorder caused by a deficiency in the enzyme phenylalanine hydroxylase, leading to the accumulation of phenylalanine (Phe). Raised Phe levels can result in neurocognitive deficits, intellectual disabilities, and behavioral or psychiatric disorders.Aim of reviewTo conduct a systematic review of human studies on metabolites identified through metabolomics in individuals with PKU, compared to healthy controls, and to provide insights into their biological significance.Key scientific concepts of reviewA total of 26 human studies analyzing metabolites in urine and blood met the inclusion criteria. In total, 544 metabolites that differed between patients with PKU and healthy controls were identified through different metabolomic techniques (LC-MS, GC-MS, NMR). Differences were primarily observed in blood samples, which accounted for 95% of the total metabolites, with only 5% detected in urine samples, reflecting the limited use of this body fluid in only five studies. We found 60% of blood metabolites upregulated in patients with PKU, including Phe, Phe-related metabolites, lipids, and other amino acids, while tryptophan and kynurenine, among others, were downregulated (40%). Additionally, 35 metabolites (6% of the total) exhibited inconsistent directions of change (both up- and downregulated), including amino acids, carnitine derivatives, and lipids. These findings may be attributed to clinical factors (dietary adherence, supplementation, and treatment) and methodological differences in blood-derived matrices. Consequently, the high heterogeneity across studies, biological matrices and analytical platforms represents limitations for establishing a unique metabolomic signature. Overall, these results emphasize the metabolic complexity of PKU and highlight the potential of metabolomics to advance disease monitoring and management.

Filiaciones:
Gonzalez-Rodriguez A:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Institut de Recerca en Nutrició i Seguretat Alimentària (INSA-UB), Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

Urpi-Sarda M:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Institut de Recerca en Nutrició i Seguretat Alimentària (INSA-UB), Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Fragilidad y Envejecimiento Saludable (CIBERFES), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

Barrau-Martinez B:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Institut de Recerca en Nutrició i Seguretat Alimentària (INSA-UB), Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

Campins-Machado FM:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Institut de Recerca en Nutrició i Seguretat Alimentària (INSA-UB), Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

Bakkali-Aissaoui H:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

Pané A:
 Endocrinology and Nutrition Department, Adult Inherited Metabolic Disorders Unit (UECMA), Hospital Clínic de Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Fisiopatología de la Obesidad y Nutrición (CIBEROBN), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

Moreno PJ:
 Internal Medicine Department, Adult Inherited Metabolic Disorders Unit (UECMA), Hospital Clínic de Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Inherited Metabolic Diseases and Muscle Disorders Research Laboratory, Centre de Recerca Biomèdica CELLEX - Institut d'Investigacions Biomèdiques August Pi i Sunyer (IDIBAPS), Faculty of Medicine and Health Sciences, University of Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Enfermedades Raras (CIBERER), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

Ortega E:
 Endocrinology and Nutrition Department, Adult Inherited Metabolic Disorders Unit (UECMA), Hospital Clínic de Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Fisiopatología de la Obesidad y Nutrición (CIBEROBN), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

Garcia-Villoria J:
 Centro de Investigación Biomédica en Red de Enfermedades Raras (CIBERER), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

 Section of Inborn Errors of Metabolism-IBC, Biochemistry and Molecular Genetics Department, Hospital Clínic de Barcelona, IDIBAPS, 08036, Barcelona, Spain

Ormazabal-Herrero A:
 Centro de Investigación Biomédica en Red de Enfermedades Raras (CIBERER), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

 Clinical Biochemistry Department, Sant Joan de Déu Hospital, Institut de Recerca Sant Joan de Déu, Esplugues de Llobregat, 08950, Barcelona, Spain

:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Inborn Errors of Metabolism Unit, Sant Joan de Déu Hospital, Esplugues de Llobregat, 08950, Barcelona, Spain

Junqué C:
 Fundació de Recerca Clínic Barcelona-Institut d'Investigacions Biomèdiques August Pi I Sunyer (FRCB-IDIBAPS), Institute of Neurosciences, Department of Medicine, University of Barcelona, Centro de Investigación Biomédica en Red sobre Enfermedades Neurodegenerativas (CIBERNED), 08036, Barcelona, Spain

Garrabou G:
 Internal Medicine Department, Adult Inherited Metabolic Disorders Unit (UECMA), Hospital Clínic de Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Inherited Metabolic Diseases and Muscle Disorders Research Laboratory, Centre de Recerca Biomèdica CELLEX - Institut d'Investigacions Biomèdiques August Pi i Sunyer (IDIBAPS), Faculty of Medicine and Health Sciences, University of Barcelona, 08036, Barcelona, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Enfermedades Raras (CIBERER), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain

Llorach R:
 Departament de Nutrició, Ciències de l'Alimentació i Gastronomia, Facultat de Farmàcia i Ciències de l'Alimentació, Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Institut de Recerca en Nutrició i Seguretat Alimentària (INSA-UB), Universitat de Barcelona (UB), Campus de l'Alimentació de Torribera, 08921, Santa Coloma de Gramenet, Spain

 Centro de Investigación Biomédica en Red de Fragilidad y Envejecimiento Saludable (CIBERFES), Instituto de Salud Carlos III (ISCIII), 28029, Madrid, Spain
ISSN: 15733882





Metabolomics
Editorial
SPRINGER, ONE NEW YORK PLAZA, SUITE 4600 , NEW YORK, NY 10004, UNITED STATES, Estados Unidos America
Tipo de documento: Review
Volumen: 22 Número: 2
Páginas:
WOS Id: 001714351700001
ID de PubMed: 41793569
imagen Green Submitted, hybrid

MÉTRICAS